پزشک تاییدکننده:
دکتر سمیه پریزن
متخصص زنان و زایمان از دانشگاه علوم پزشکی تهران، رتبه ۳ بورد تخصصی زنان و دستیار فلوشیپ لاپاروسکوپی زنان
هفته سی و هشتم بارداری، زمانی است که به زودی ملاقات با نوزادتان امکانپذیر خواهد شد. این هفته پر از تغییرات و آمادهسازی برای ورود نوزاد شما به دنیاست. شاید این روزها احساساتی چون هیجان و نگرانی به شما دست دهد، اما دانستن اینکه دیگر هفتههای پایانی است و چشم بر هم بزنید کودک دلبندتان را در آغوش میگیرید، به آرامش شما کمک میکند. در این مقاله، تمام اطلاعات ضروری درباره هفته ۳۸ بارداری، از رشد جنین تا علائم احتمالی و نکات لازم برای آمادهسازی زایمان و تولد برای شما فراهم شده است.
علائم هفته سی و هشتم بارداری
در این هفتههای پایانی بارداری، بدن شما همچنان در حال تغییر و آماده شدن برای زایمان است. علائم زیر از جمله علائمی هستند که در کنار فشار لگن و تورم پاها تجربه میکنید:
تکرر ادرار
با رشد نوزاد و افزایش اندازه رحم، فشار بیشتری به مثانه وارد شده و باعث میشود دفعات بیشتری احساس نیاز به دفع ادرار داشته باشید.
اگرچه این موضوع ممکن است کمی ناخوشایند باشد، اما حواستان باشد که کاهش مصرف آب راهحل مناسبی نیست!
انقباضات
در این هفتهها ممکن است انقباضات براکستون هیکس را تجربه کنید؛ این انقباضات کاذب که بدن را برای زایمان آماده میکنند، معمولا نامنظم بوده و با تغییر وضعیت یا حرکت متوقف میشوند. اما انقباضات واقعی زایمان، الگوی مشخصی دارند:
✔ منظم و پیدرپی اتفاق میافتند و فواصل بین آنها کوتاهتر میشود.
✔ شدت و قدرت آنها افزایش مییابد.
✔ معمولا از کمر شروع شده و به جلوی شکم منتقل میشوند.
اگر متوجه شدید که انقباضات شما منظم شده، شدت آنها افزایش یافته و با تغییر وضعیت متوقف نمیشوند، احتمالا زمان زایمان نزدیک است! در این صورت، زمان بین انقباضات را ثبت کنید و در صورت لزوم، به بیمارستان مراجعه کنید.
در هفته سی و هشتم بارداری، جنین چگونه است؟
جنین حالا در هفته سی و هشتم بارداری، حدود ۳۴ تا ۳۵ سانتیمتر از سر تا نشیمنگاه قد دارد و وزنش حدود ۲۹۰۰ تا ۳۲۰۰ گرم است.
رشد جنین در این روزهای پایانی کمی کندتر شده، اما همچنان در حال ذخیره چربی است تا پس از تولد، دمای بدنش را بهتر تنظیم کند.
بیشتر کرکهای جنینی (لانگو) که پوستش را پوشانده بودند، ریختهاند؛ اما هنوز مقدار زیادی ورنیکس – مادهای سفید و چرب – روی پوستش باقی مانده که از او در برابر مایع آمنیوتیک محافظت میکند.
در رودههای نوزاد، مکونیوم – اولین مدفوع او – جمع شده است. این ماده سبز تیره و چسبناک از سلولهای مرده، موهای ریز بدن (لانگو) و دیگر مواد دفعی تشکیل شده است.
مکونیوم در اولین پوشکهای نوزاد دیده میشود و رنگ آن از سیاه به سبز و سپس زرد تغییر خواهد کرد، مخصوصا وقتی که نوزاد شروع به خوردن شیر کند.
در این هفتههای پایانی، مغز نوزاد همچنان در حال رشد است و بین هفته ۳۵ تا ۳۹ ممکن است تا یکسوم بزرگتر شود!
علاوه بر آن، کبد نوزاد تقریبا تکامل یافته و آماده انجام وظایف خود پس از تولد است. از نظر بلع و هضم نیز، نوزاد شما مایع آمنیوتیک را قورت میدهد و این روند به آمادگی دستگاه گوارش او برای دریافت شیر کمک میکند.
اگر پسر باردار هستید، احتمالا بیضههای او در این مرحله به داخل کیسه بیضه منتقل شدهاند، مگر اینکه دچار «بیضه نزول نکرده» باشد که در برخی نوزادان دیده میشود. اگر دختر باردار هستید، حالا لبهای بزرگ واژن او کاملا رشد کردهاند.
ممکن است متوجه شوید که وزن شما دیگر افزایش پیدا نمیکند یا روند آن کندتر شده است. این نشانهای طبیعی از نزدیک شدن به زمان زایمان است.
هرچند هنوز چند هفته تا تاریخ زایمان باقی مانده، اما نوزاد شما ممکن است هر لحظه تصمیم بگیرد که به دنیا بیاید.
جالب است بدانید که فقط ۵ درصد از نوزادان دقیقا در تاریخ تعیینشده متولد میشوند!
در این روزهای آخر، بهتر است ساک بیمارستان را آماده کنید، صندلی مخصوص خودرو را نصب کنید و برای لحظه زیبای ملاقات با نوزادتان آماده باشید.
تغییرات بدن مادر در هفته سی و هشتم بارداری
در هفته سی و هشتم بارداری، بدن شما همچنان در حال تغییر است و نشانههای نزدیک شدن به زایمان را بیشتر از قبل احساس میکنید.
ممکن است متوجه نشت آغوز از سینههای خود شوید؛ این مایع مغذی، اولین غذایی است که بدن شما برای نوزاد آماده میکند.
همچنین، انقباضات براکستون هیکس ممکن است شدیدتر شده باشند. این انقباضات تمرینی، رحم را برای زایمان آماده میکنند؛ بنابراین اگر شکمتان سفت میشود، جای نگرانی نیست.
در این مرحله، جفت نیز کار بزرگی انجام میدهد! این عضو حیاتی حدود ۱۷ تا ۱۸ سانتیمتر قطر دارد، وزنی نزدیک به نیم کیلوگرم دارد و در هر ساعت ۱۲ لیتر خون را پردازش میکند.
پس از تولد نوزاد، جفت معمولا ظرف ۳۰ دقیقه خارج میشود. در همین حین، پزشک ممکن است تزریق اکسیتوسین را پیشنهاد کند تا از خونریزی بیش از حد جلوگیری کند.
همچنین، اگر بارداریتان بدون مشکل پیش میرود، معمولا بعد از هفته ۲۰ به جز یک سونوگرافی بررسی رشد جنین در سه ماهه سوم، نیازی به سونوگرافی جدید ندارید؛ اما اگر دوقلو باردار هستید، دیابت بارداری دارید یا در بارداریهای قبلی دچار مشکل شدهاید، احتمالا پزشک برای بررسی وضعیت نوزاد و جایگاه جفت، سونوگرافی دیگری توصیه کند.
اگر کودک دلبندتان پسر است، شاید درباره ختنه فکر کرده باشید.
بعضی والدین تصمیمگیری آسانی در این مورد دارند، در حالی که برای برخی دیگر، این موضوع چالشبرانگیزتر است.
اگر تردید دارید، میتوانید با پزشک خود مشورت کنید و درباره روشها و گزینههای کاهش درد اطلاعات بیشتری بهدست آورید.
همچنین، ممکن است در این روزهای پایانی همچنان وزن اضافه کنید. اگر قبل از بارداری BMI طبیعی داشتید، احتمال دارد در این هفتهها در حدود نیم کیلوگرم در هفته وزن اضافه کنید.
با بزرگتر شدن شکم، خوابیدن و حرکت کردن میتواند سختتر شود، اما این روزها به زودی تمام میشوند!
اگر ورزش کردن برایتان سخت شده، تمرینات تنفسی میتوانند جایگزین خوبی باشند.
این تمرینها علاوه بر کمک به آرامش و کاهش استرس، در مدیریت درد هنگام زایمان نیز موثر هستند.
مراقبتهای هفته سی و هشتم بارداری
- برای جلوگیری از تکرر ادرار، به اندازه کافی آب بنوشید.
- برای کاهش تورم دست و پا، پاهای خود را در حالت استراحت بالا نگه دارید، لباسها و کفشهای گشاد بپوشید تا راحتتر باشید و از جورابهای مخصوص یا جورابهای فشاری کمک بگیرید.
- برای کاهش حالت تهوع، وعدههای غذایی خود را کوچکتر اما در تعداد بیشتر مصرف کنید و در رژیم غذایی خود غذاهای ساده و سبک مانند موز، برنج و نان تست بگنجانید.
