پزشک تاییدکننده:
دکتر سمیه پریزن
متخصص زنان و زایمان از دانشگاه علوم پزشکی تهران، رتبه ۳ بورد تخصصی زنان و دستیار فلوشیپ لاپاروسکوپی زنان
هفته بیست و چهارم بارداری، لحظهای است که تغییرات جسمی شما به اوج خود میرسد. شکم به وضوح بزرگتر میشود و حرکتهای جنین حالا به چیزی بیشتر از یک حس ساده تبدیل شدهاند. شاید حس کنید هر ضربهای که میزند، شما و جنینتان را به هم نزدیکتر میکند. برای شناخت وضعیت جنین، تغییرات بدن مادر و علائم هفته بیست و چهارم حاملگی، این مقاله را بخوانید.
علائم هفته بیست و چهارم بارداری
در این زمان از بارداری احتمال دارد علائم زیر را تجربه کنید:
تغییرات پوستی
ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی، لکههای تیرهتری روی پوست بدن و صورت خود ببینید که این اتفاق به دلیل تحریک سلولهای تولیدکننده رنگدانه به نام ملانین رخ میدهد.
لکههای قهوهای روی صورت شما کلوزما یا ملاسمای حاملگی نام دارند و خط تیرهای که از شکم شما عبور میکند، لینیای نیگرا نام دارد. این نواحی رنگی معمولا پس از تولد نوزاد محو میشوند یا به میزان قابل توجهی پسرفت میکنند.
همچنین احتمال دارد به دلیل کشیدگی پوست، خطوط قرمز و ترکهای پوستی در نواحی شکم، ران و سینه ببینید. این ترکها نیز قابل پیشگیری نیستند و با سن کمتر مادر، سابقه خانوادگی، وزن قبل از بارداری و وزنگیری در دوران حاملگی مرتبط است؛ اما بعد از تولد نوزاد، به مرور زمان کمرنگ میشوند.
درد رباط گرد
در این مرحله بارداری، ممکن است در ناحیه شکم یا لگن دردهایی احساس کنید که معمولاً به دلیل کشیدگی رباطهای رحم بوده و در دوران بارداری رایج است.
تغییر وضعیت یا کشش ملایم میتواند به کاهش این درد کمک کند. البته در صورتی که درد، شدید شد یا با علائم دیگری مثل تب، خونریزی یا اسهال همراه بود، حتما با پزشک خود مشورت کنید.
مشکل در خوابیدن
با بزرگتر شدن شکم، ممکن است پیدا کردن وضعیت راحت برای خواب سخت باشد. در صورتی که دچار مشکل در خوابیدن هستید، از بالشهای مخصوص کمک بگیرید، به پهلوی چپ بخوابید، زانوها را کمی خم کنید و یک بالش بین پاها قرار دهید.
از دست دادن تعادل و سرگیجه
با بزرگ شدن شکم، توزیع وزن بدن تغییر کرده و ممکن است احساس عدم تعادل کنید. همچنین، تغییرات در جریان خون میتواند باعث سرگیجه یا سبکی سر شود.
در هفته بیست و چهارم بارداری جنین چگونه است؟
در هفتهی ۲۴ بارداری، جنین شما رشد چشمگیری داشته و تغییرات زیادی در بدن او اتفاق افتاده است.
او اکنون حدود ۳۰ سانتیمتر قد و ۶۰۰ گرم وزن دارد، اما هنوز لاغر به نظر میرسد، چرا که فرآیند ذخیرهسازی چربی تازه آغاز شده است.
با این حال، لایهای از چربی در زیر پوست او در حال شکلگیری است که باعث میشود پوستش کمتر شفاف باشد.
گوش داخلی جنین که مسئول حفظ تعادل است، تا این هفته بهطور کامل رشد کرده است. پس او حالا میتواند هنگام شناور بودن در مایع آمنیوتیک، تشخیص دهد که سر و ته است یا در وضعیت معمولی قرار دارد!
ریههای او نیز در حال رشد هستند. اگرچه شکل گرفتهاند، اما هنوز برای تنفس در دنیای بیرون آماده نیستند.
برای عملکرد طبیعی، آنها نیاز به تولید مادهای به نام سورفاکتانت دارند که این فرآیند معمولا از هفتهی ۲۶ آغاز میشود.
در این هفته، الگوی حرکات جنین نیز بیشتر قابلتشخیص است. ممکن است متوجه شوید که او در برخی ساعات از روز، به ویژه قبل از خواب شما، فعالتر است و بیشتر حرکت میکند.
حتی ممکن است جنین داخل شکم سکسکه کند! این حس مانند حرکات ریتمیک و منظم کوچکی در شکم شماست که کاملا طبیعی است.
تغییرات بدن مادر در هفته بیست و چهارم بارداری
در بیست و چهارمین هفته بارداری، شما در حال نزدیک شدن به پایان سهماهه دوم هستید که در هفتهی 28 به پایان میرسد.
ممکن است بتوانید حرکتهای جنین را بیشتر از هر زمان دیگری از بیرون احساس کنید؛ فقط کافی است دستتان را روی شکم بگذارید.
با بزرگتر شدن جنین، نهتنها شما، بلکه دیگران هم میتوانند این تکانها را متوجه شوند.
اگر تا هفته بیست و چهارم بارداری، هیچ حرکتی از جنین احساس نکردهاید، فورا با پزشک متخصص تماس بگیرید.
حواستان باشد که در این دوره احتمال دارد دیگران درباره اندازه شکم شما نظر بدهند یا حتی بدون اجازه آن را لمس کنند. اگر این موضوع باعث ناراحتی شما میشود، کاملا حق دارید که از آنها بخواهید این کار را نکنند؛ اختیار بدن شما با خود شماست!
بین هفتههای ۲۴ تا ۲۸، پزشک آزمایش غربالگری گلوکز را برای بررسی دیابت بارداری تجویز میکند. این نوع دیابت موقتی میتواند باعث افت قند خون نوزاد پس از تولد شود و احتمال زایمان سزارین را افزایش دهد.
در این آزمایش، یک محلول شیرین مینوشید و سپس یک ساعت بعد نمونه خون از شما گرفته میشود. اگر قند خونتان بالا باشد (بالای 130-140 میلی گرم در دسی لیتر)، پزشک آزمایشهای تکمیلی را توصیه خواهد کرد.
خوشبختانه، دیابت بارداری معمولا با رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم کنترل میشود، اما برخی مادران ممکن است نیاز به مصرف انسولین داشته باشند.
اگر در بارداری قبلی به دیابت بارداری مبتلا بودهاید یا در معرض خطر هستید، لازم است این آزمایش را زودتر انجام دهید.
در هفته های 24-28 علاوه بر تست تحمل گلوگز، پزشک شما تستهای بررسی هموگلوبین و هماتوکریت جهت بررسی کمخونی و غربالگری آنتیبادی را نیز درخواست میکند.
خوب است بدانید که افزایش وزن در این مرحله کاملا طبیعی و نشانه سلامت است.
تا این هفته، ممکن است حدود ۴.۵ تا ۷ کیلوگرم وزن اضافه کرده باشید. داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش منظم نهتنها به شما کمک میکند از نظر جسمی و روحی احساس بهتری داشته باشید، بلکه باعث میشود بعد از تولد نوزاد، کاهش وزن برایتان راحتتر باشد.
در هفته بیست و چهارم بارداری چه بخوریم؟
- از آنجایی که کمبود آهن باعث مشکلات جدی تپش قلب، ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن در مقابل عفونتها و کمخونی میشود، حتما حواستان به مصرف مکمل آهن که پزشک از ابتدای سه ماهه دوم برایتان تجویز کرده باشد.
- برای جلوگیری از یبوست در بارداری، مصرف میوههایی مانند آلو، سیب، گلابی و انجیر که سرشار از فیبر هستند و نیز سبزیجات برگدار و آووکادو که به بهبود عملکرد روده کمک میکنند را در برنامه غذایی خود بگذارید.
مراقبتهای بیست و چهارم بارداری
- برای جلوگیری از تشدید لکههای قهوهای، از قرار گرفتن در معرض آفتاب بپرهیزید و از کرم ضدآفتاب استفاده کنید.
- برای بهبود گرفتگی عضلات، قبل از خواب، عضلات ساق پا را کشش دهید، بدن خود را هیدراته نگه دارید و مرتب ورزش کنید.
- برای کاهش سرگیجه، آرام و آهسته از جای خود بلند شوید یا تغییر وضعیت بدهید؛ همچنین هنگام خواب به پهلو دراز بکشید.
