پزشک تاییدکننده:
دکتر سمیه پریزن
متخصص زنان و زایمان از دانشگاه علوم پزشکی تهران، رتبه ۳ بورد تخصصی زنان و دستیار فلوشیپ لاپاروسکوپی زنان
حالا که سی و سومین هفته بارداری را پشت سر گذاشتهاید، فقط چند قدم تا پایان این سفر شگفتانگیز فاصله دارید. جنین در دنیای خودش رشد کرده و لحظه به لحظه آماده میشود تا در آغوش شما جای بگیرد. بدن شما هم با تغییراتی خودش را برای روز موعود آماده میکند. بیایید با هم ببینیم در این مرحله چه چیزهایی در انتظار شماست و چطور باید در این روزهای پایانی از خودتان مراقبت کنید.
علائم هفته سی و سوم بارداری
در هفته سی و سوم بارداری ممکن است علائم هفتههای قبل شامل تکرر ادرار، گرفتگی عضلات، تورم پاها، سندرم تونل کارپال و خارش پوست را تجربه کنید.
اما یکی از مهمترین نکاتی که باید در هفتههای پایانی بارداری به آن توجه داشته باشید، شناخت علائم زایمان است.
برخی از نشانههایی که میتوانند از شروع قریبالوقوع زایمان خبر دهند، شامل موارد زیر هستند:
- خروج ترشحات مخاطی
- احساس فشار بیشتر در لگن به دلیل پایین آمدن سر جنین
- گرفتگیهای زیر شکم شبیه درد قاعدگی
- افزایش انقباضات براکستون هیکس
- پارگی کیسه آب، که میتواند به صورت نشت تدریجی یا یکباره اتفاق بیفتد.
اگر این علائم را تجربه کردید، ممکن است زایمان شما شروع شده باشد:
- انقباضاتی که بیش از یک دقیقه طول میکشند.
- انقباضاتی که در فواصل منظم اتفاق میافتند.
- انقباضاتی که بهتدریج قویتر، طولانیتر و مکرر میشوند.
اگر هنوز ۳۷ هفته کامل نشده و این علائم را دارید یا احساس میکنید که زایمان زودرس شروع شده، فورا به بیمارستان مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
در برخی موارد، امکان توقف یا به تعویق انداختن زایمان زودرس وجود دارد.
از هفته ۳۷ به بعد، در صورت مشاهده این نشانهها، با بیمارستان، ماما یا پزشک خود تماس بگیرید.
جنین در هفته سی و سوم بارداری چگونه است؟
در هفته سی و سوم حاملگی، قد جنین حدود ۴۵ سانتیمتر (از سر تا نشیمنگاه) و وزن او در حدود ۲.۱ کیلوگرم است.
در این هفتههای پایانی بارداری، میلیاردها نورون تکاملیافته در مغز جنین در حال پردازش اطلاعات محیط رحم هستند.
او میتواند بشنود، احساس کند و حتی تا حدی ببیند! چشمهایش توانایی تشخیص نور را دارند و مردمکها میتوانند در واکنش به تغییرات نوری منبسط و منقبض شوند.
مانند یک نوزاد تازه متولدشده، او بیشتر ساعات روز را در خواب سپری میکند و حتی مرحله خواب REM (حرکت سریع چشم) را تجربه میکند.
در عین حال، ریههای او تقریبا به طور کامل رشد کردهاند و چربی بدنش در حال افزایش است تا پس از تولد، بدنش را گرم و محافظت کند. رشد وزنی او در این هفتههای آخر به او کمک میکند تا برای دنیای بیرون آمادهتر شود.
او به تمرین مکیدن و بلعیدن مشغول است؛ رفلکسهایی که تا هفته ۳۴ بهطور کامل هماهنگ نمیشوند.
در این زمان، کبدش نیز در حال ذخیره آهن است، که تا ۴ الی ۶ ماه پس از تولد برای بدنش کافی خواهد بود.
همچنین، ریههای او در حال تولید مقادیر زیادی سورفاکتانت هستند؛ مادهای که کمک میکند پس از تولد به راحتی نفس بکشد.
اگرچه نوزادان متولدشده در این هفته شانس بالایی برای بقا دارند، اما هنوز زودرس محسوب میشوند و ممکن است به مراقبتهای ویژه در بخش نوزادان نیاز داشته باشند.
بنابراین، اگر در هر مرحله از بارداری متوجه کاهش یا تغییر در حرکات جنین شدید، حتما بلافاصله با پزشک یا ماما تماس بگیرید.
در این مرحله، او بهسرعت در حال افزایش وزن است و این روند تا زمان تولد ادامه خواهد داشت. با این حال، رشد طولیاش دیگر چندان چشمگیر نخواهد بود.
یکی دیگر از تغییرات مهم این هفته، سختتر شدن استخوانهای بدن اوست، اما جمجمهاش هنوز نرم و انعطافپذیر است تا بتواند راحتتر از مجرای زایمان عبور کند.
پس اگر پس از تولد سر نوزادتان کمی تغییر شکل داشت، نگران نباشید! این نواحی نرم طی دو سال اول زندگیاش به تدریج به هم جوش خورده و سخت خواهند شد.
اگر پزشک مشکوک باشد که نوزاد در وضعیت بریچ (قرارگیری نشیمنگاه یا پاها رو به پایین) قرار دارد، ممکن است برای اطمینان بیشتر، سونوگرافی را پیشنهاد دهد.
تغییرات بدن مادر در هفته سی و سوم بارداری
با رسیدن به هفته سی و سوم حاملگی و نزدیک شدن به زمان زایمان، ممکن است بیش از قبل احساس خستگی کنید، تورم بیشتری در پاها داشته باشید یا دردهای عضلانی و کمردرد را تجربه کنید.
همچنین، افزایش دفعات ادرار و سوزش معده در این هفتهها طبیعی است. سعی کنید در طول روز استراحت کنید.
اگر هنوز ۳۷ هفته کامل نشده و علائمی مانند انقباضات منظم و مداوم، درد در ناحیه شکم و کمر، یا پارگی کیسه آب را تجربه میکنید، ممکن است نشانه زایمان زودرس باشد.
در چنین شرایطی، مراجعه فوری به بیمارستان ضروری است، زیرا در برخی موارد پزشک میتواند زایمان را به تعویق بیندازد تا سلامت جنین حفظ شود.
اگر بعد از هفته ۳۷ این علائم را داشتید، نیز با پزشک خود تماس بگیرید و برای رفتن به بیمارستان آماده شوید.
حالا بهتر است برای دوران پس از زایمان هم برنامهریزی کنید. حمایتهای عاطفی و عملی از سوی خانواده و دوستان میتواند نقش مهمی در این دوران داشته باشد.
از دیگران بخواهید در کارهایی مانند پخت غذا، رسیدگی به خانه یا حتی صحبت کردن و همراهی با شما کمک کنند.
درخواست کمک در این دوران نهتنها نشانه ضعف نیست، بلکه میتواند به شما در سازگاری بهتر با شرایط جدید کمک کند.
یکی از دغدغههای بسیاری از مادران، روشهای مدیریت درد زایمان است.
گزینههای مختلفی مانند تکنیکهای تنفسی، ماساژ، داروهای مسکن و بیحسی اپیدورال وجود دارند که هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. آشنایی با این روشها و مشورت با پزشک میتواند به شما کمک کند که تصمیمی آگاهانه بگیرید.
هنوز نیازی نیست که انتخاب نهایی خود را انجام دهید، اما بهتر است از قبل در این باره اطلاعات کافی داشته باشید.
با رشد جنین، ممکن است فشار بیشتری بر ناحیه کمر و لگن خود احساس کنید. این فشار بهخصوص اگر سر جنین به سمت پایین حرکت کرده باشد، بیشتر خواهد شد.
برای کاهش درد، میتوانید از حرکات کششی ساده یا ماساژ ملایم کمک بگیرید. همچنین، راه رفتن آرام یا تغییر وضعیت بدن در هنگام نشستن و خوابیدن میتواند به کاهش فشار کمک کند. در صورت شدید شدن دردها، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
در هفته سی و سوم بارداری چه بخوریم؟
- کلسیم برای تقویت استخوانهای نوزاد ضروری است. لبنیات، بادام، سبزیجات برگ سبز و ماهیهای کنسروی (مثل ساردین) منابع خوبی هستند. قرار گرفتن در معرض نور خورشید نیز به جذب بهتر ویتامین D کمک میکند.
- در این هفتهها، نیاز بدن شما به آهن بیشتر میشود. گوشت قرمز، جگر، عدس و غلات غنیشده، از منابع مهم آهن هستند. مصرف ویتامین C همراه با غذا (مثلا آبپرتقال) نیز جذب آهن را افزایش میدهد.
- با رشد جنین، فضای معده شما کمتر میشود و ممکن است احساس سیری زودرس یا سوزش معده داشته باشید. بهتر است به جای سه وعده بزرگ، ۵-۶ وعده کوچک و سبک در طول روز مصرف کنید.
- نوشیدن روزانه حداقل ۸-۱۰ لیوان آب به هیدراته ماندن بدن و جلوگیری از مشکلاتی مانند سردرد و یبوست کمک میکند.
مراقبتهای هفته سی و سوم بارداری
- در صورتی که نمیتوانید راحت بخوابید، از بالشهای مخصوص بارداری برای حمایت از شکم و پاهای خود استفاده کنید. همچنین، استراحتهای کوتاه در طول روز میتواند به کاهش خستگی کمک کند.
- اگر احساس اضطراب دارید، سعی کنید با تکنیکهای آرامسازی مانند تنفس عمیق یا شنیدن موسیقی ملایم، ذهن خود را آرام کنید.
- برای تقویت عضلات کف لگن خود و داشتن زایمان بهتر، حتما تمرینات کگل را در برنامه خود بگذارید.
