واکسیناسیون نوزاد

واکسیناسیون نوزاد و جدول واکسن‌های کودکان

1403/04/17

10 دقیقه

اولین مسئولیت شما به عنوان مادر و پدر یک کودک، حفظ سلامت او است. واکسیناسیون نوزاد، یکی از راه‌هایی است که می‌توانید سلامتی کودک شیرین‌تان را تضمین کنید. شما در این مقاله درباره‌ انواع و زمان‌ مناسب تزریق واکسن‌ها، کارکرد و عوارض احتمالی آن‌ها می‌خوانید تا با دانش کافی، آگاهانه از دلبندتان مراقبت کنید.

واکسن چیست و چگونه ما را در مقابل بیماری‌ها ایمن می‌کند؟

واکسن، یک راه‌‌حل ابتدایی‌، ساده و تاثیرگذار برای محافظت در مقابل بیماری‌‌ها است و به بدن شما یاد می‌دهد که چطور با میکروب‌های بیماری‌زا بجنگد و آن‌ها را شکست دهد.

در واقع واکسن‌ها، میکروب ضعیف شده یا کشته شده هستند که وقتی با تزریق وارد بدن می‌شوند، سیستم ایمنی آنتی‌بادی یا پادتن لازم را تولید می‌کنند. با تزریق واکسن، بدن حسابی ایمن می‌شود تا به‌محض دیدن میکروب‌‌های بیماری‌زا، آن‌ها را از بین ببرد.

واکسن، تضمین سلامتی کودک

—واکسن، تضمین سلامتی کودک—

نتایج منفی جدی نگرفتن واکسیناسیون کودکان

به موقع واکسن زدن کودک بسیار مهم است و در صورتی که مراحل واکسیناسیون او کامل انجام نشود، ممکن است آسیب‌هایی جدی برای کودک و اطرافیان او به همراه داشته باشد. تزریق به‌موقع، طبق جدول واکسیناسیون کودکان نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.

اگر زمان تزریق واکسنی گذشته باشد، ممکن است دیگر اثر لازم را روی بدن کودک نداشته باشد. در ادامه با بعضی از مهم‌ترین نتایج منفی به تاخیر انداختن واکسیناسیون آشنا خواهید شد:

بالا رفتن خطر ابتلا به بیماری‌ها
اگر واکسیناسیون کودک در زمان مناسبی نباشد، ممکن است به بیماری‌هایی مثل هپاتیت، سل، سیاه سرفه و دیفتری مبتلا شود که امروزه به‌راحتی با واکسن قابل پیشگیری‌اند.

انتقال ویروس‌های کشند‌ه‌ به کودک واکسینه نشده
اگر کسی از نزدیکان‌تان واکسینه نشده باشد و بیمار شود، ممکن است کودک‌تان را هم مریض کند.

بعضی از بیماری‌ها برای بزرگ‌سالان خیلی جزئی و خفیف است؛ اما ممکن است در کودکان تبدیل به یک مشکل جدی و حتی غیر قابل کنترل شود. مثلا عفونت سیاه‌سرفه اگرچه برای بیمار بزرگ‌سال، خطر چندانی ندارد اما برای نوزاد، کشنده است.

بازگشت بیماری‌های همه‌گیر با جدی نگرفتن واکسیناسیون
اگر افراد زیادی در جامعه، واکسیناسیون را جدی نگیرند؛ کافی است راه ویروس یا باکتری بیماری‌زا به بدن یک نفر باز شود؛ آن‌وقت ممکن است بیماری با سرعت زیاد گسترش پیدا کند و حتی بیماری‌هایی که روزگاری ریشه‌کن شده بودند، دوباره همه‌گیر شوند. برای جلوگیری از چنین اتفاقی، لازم است واکسیناسیون نوزادان را جدی بگیرید.

هزینه‌ بالای جامعه برای از بین بردن بیماری
نتایجی که واکسن نزدن دارد، فقط برای کودک یا مادر و پدر او نیست. همان‌طور که در مورد قبل اشاره‌ کردیم، اگر بیماری در جامعه زیاد شود، لازم است همه هزینه‌ زیادی را برای رفع بیماری بپردازند. هزینه‌هایی مثل فراهم کردن تجهیزات خاص، نیروی انسانی و زمان!

مثلا برای درمان فردی که دچار بیماری سرخک شده، به ۱۵ روز زمان نیاز است یا مراقبت از بیماری که دیفتری دارد، نیازمند تجهیزات خاصی است و همچنین بعضی از بیماری‌ها نیاز به مراقبت تا پایان عمر دارند. در هر سه مثال، مردم و جامعه باید هزینه‌های زیادی بپردازند.

کاهش کیفیت زندگی
بعضی از بیماری‌ها نیاز به مراقبت همیشگی دارند و هرگز درمان نمی‌شوند. این وضعیت باعث خستگی زیاد و نارضایتی بیمار و پرستاران می‌شود.

نتایج جدی نگرفتن واکسیناسیون نوزاد

—نتایج جدی نگرفتن واکسن نوزاد—

تقسیم‌بندی انواع واکسن‌های نوزادان و کودکان

واکسن‌های نوزاد و کودک که در طول زندگی به‌خصوص در چند سال اول تزریق می‌شود، ۲ نوع است:

۱- واکسن‌هایی که تنها یک‌بار تزریق ‌می‌شوند: با ورود این نوع واکسن به بدن، محافظت همیشگی از بدن در مقابل ویروس‌ها و باکتری‌ها ایجاد می‌شود و یک‌بار تزریق‌شان کافی است.
۲- واکسن‌های دوره‌ای: تزریق این دسته از واکسن ها باید به صورت ماهیانه یا سالانه تکرار شود.

لیست کامل از انواع واکسن‌های نوزادان و کودکان

هر کدام از واکسن‌ها برای پیشگیری از بیماری خاصی است. تعدادی از واکسن‌ها فقط یک نوبت تزریق می‌شوند که در کارت واکسن کودکان دوز مصرفی و زمان آن‌ها مشخص شده است.

ب ث ژ: این واکسن، واکسن زنده است و تنها یک بار در طول زندگی کودک شما، برای مقاومت در برابر بیماری سل تزریق می‌شود.

فلج اطفال یا پولیو: فلج اطفال، واکسنی دوره‌ای است. این واکسن یک قطره‌ خوراکی است که در دهان کودک‌تان می‌ریزند و لازم است ۶ دوره دریافت شود.

هپاتیت ب: هپاتیت ب از واکسن‌های دوره‌ای نوزادان است که در ابتدای تولد تزریق می‌شود. این واکسن از کودک‌تان در مقابل بیماری سیروز و همچنین ابتلا به سرطان کبد، محافظت می‌کند.

واکسن سه‌گانه: واکسن‌های دیفتری، سیاه سرفه و کزاز که به واکسن‌های سه‌گانه معروف‌اند؛ در ۵ دوره بدن کودک را در برابر این بیماری‌ها ایمن می‌کنند.

واکسن سرخک، سرخجه و اوریون (واکسن ام ام آر): این واکسن در ۲ دوره به کودکان تزریق می‌شود.

واکسن روتاویروس: واکسن روتاویروس از بیماری‌های شایع در کودکان مانند اسهال جلوگیری می‌کند و در سه نوبت ۲، ۴ و ۶ ماهگی به صورت خوراکی به نوزادان داده می‌شود.

واکسن پنوموکوک: این واکسن در سنین ۲، ۴ و ۱۲ ماهگی به نوزادان تزریق می‌شود و از بروز بیماری‌هایی مانند ذات‌الریه، عفونت خونی، سینوزیت و عفونت گوش میانی جلوگیری می‌کند.

واکسن پنج‌گانه (پنتاوالان): شامل واکسن‌هایی علیه بیماری‌های دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوانزا تیپ ب است و در سنین ۲ و ۴ و ۶ ماهگی جایگزین واکسن‌های سه‌گانه (دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه) و هپاتیت «ب» خواهد شد.

واکسن‌های نوزادان و کودکان

—واکسن‌های نوزادان و کودکان—

زمان‌بندی واکسیناسیون نوزادان و کودکان

زمان‌بندی واکسیناسیون به اندازه‌ دریافت آن مهم است. اگر واکسیناسیون نوزاد به‌موقع انجام نشود، به‌راحتی در مقابل بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن، شکست می‌خورد.

البته ممکن است به‌دلیل بیماری خودتان یا کودک و یا در دسترس نبودن واکسن، واکسیناسیون چند روزی جابه‌جا شود؛ اما لازم است در اولین فرصت واکسن تزریق شود. در ادامه به لیست کاملی از واکسن‌هایی که نوزادان و کودکان لازم است در سال‌های ابتدایی زندگی خود دریافت کنند، اشاره می‌کنیم:

ابتدای تولد -واکسن ب ث ژ
– واکسن فلج اطفال
– هپاتیت ب
دو ماهگی – واکسن پنج‌گانه
– واکسن فلج اطفال، نوبت دوم
چهار ماهگی – واکسن پنج‌گانه، نوبت دوم
– واکسن فلج اطفال، نوبت سوم
شش ماهگی – واکسن پنج‌گانه، نوبت سوم
– واکسن فلج اطفال، نوبت چهارم
دوازده ماهگی – واکسن سرخک، سرخجه و اوریون
هجده ماهگی – واکسن سه‌گانه، نوبت چهارم
– واکسن فلج اطفال، نوبت پنجم
– واکسن سرخک، سرخجه و اوریون
۶ سالگی – واکسن سه‌گانه، نوبت پنجم
– فلج اطفال
تا ۱۶ سالگی – واکسن دوگانه‌ بزرگسالان؛ که این واکسن باید هر ۱۰ سال تکرار شود.

— جدول واکسیناسیون نوزاد —

عوارض جانبی واکسن‌های نوزادان و کودکان

واکسن‌ها هم مثل هر دارویی عوارض جانبی دارند؛ احتمال دارد کودک دلبندتان بعد از واکسیناسیون این علائم را داشته باشد:

  • تب خفیف
  • درد
  • قرمزی و تورم در محل تزریق واکسن
  • بی‌تابی

خیال‌تان آسوده! تمامی این عوارض طبیعی است و بعد از چند روز از بین می‌روند. بهتر است بدانیم واکسن‌ها مدام از نظر ایمنی و کارکرد کنترل می‌شوند؛ پس عوارض شدید یا دائمی ندارند.

با این حال، می‌توانید برای مراقبت بعد از واکسن‌ نوزاد و کم کردن عوارض احتمالی، درد و تب را با داروی تب‌بر کنترل کنید.

کلام آخر

حالا که با انواع و زمان‌بندی واکسیناسیون کودکان آشنا شدید و درباره‌ مزایای تزریق واکسن و معایب کامل نکردن واکسیناسیون نکات مهمی را خواندید؛ تا جایی که ممکن است واکسن‌های کودک‌تان را مرتب و بدون تاخیر تزریق کنید تا با تضمین سلامتی‌اش، آرامش را به خانواده‌تان هدیه دهید.

منابع: WHO، DOH، Unicef

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

چکاپ‌های ماهانه نوزاد؛ از تولد تا دو سالگی

به عنوان مادر و پدر، خوب است بدانید که چکاپ‌های ماهانه نوزاد برای کنترل رشد، تکامل و بررسی وضعیت سل

تنبلی چشم در کودکان؛ علائم و درمان

حتما عبارت تنبلی چشم به گوش‌تان خورده است. نام دیگر این بیماری، آمبلیوپی است که باعث کاهش دید یک یا

همه چیز درباره شیردهی به نوزاد

از لحظه‌ای که دو خط موازی بی‌‌‌‌‌‌بی‌چک جلوی چشمان‌تان خودنمایی می‌کنند، داستان دلنشین مادر