همه چیز درباره شیردهی به نوزاد
1403/04/10
9 دقیقه
از لحظهای که دو خط موازی بیبیچک جلوی چشمانتان خودنمایی میکنند، داستان دلنشین مادری شروع میشود. داستانی که هر دقیقهاش حالوهوای متفاوتی است و نیاز به فکر، تصمیم و انتخاب آگاهانه دارد. یکی از مهمترین دغدغههای دنیای مادری، شیردهی به کودکش است.
انتخاب نوع شیردهی، نحوه شیردادن، کافی بودن شیر و تغذیه مناسب، فکر مادر را مشغول میکند. اما خیالتان راحت! اینجا میتوانید همه آنچه را که برای آگاهی و تصمیمگیری درباره فرایند شیردهی نیاز دارید، به طور کامل بخوانید.
در مفید و غنی بودن شیر مادر هیچ شکی نیست و از مزایای شیردهی هر چه بگوییم، کم است. شیر مادر، تقریبا اولین و آخرین انتخاب برای تغذیه نوزاد در زمانهای قدیم بود؛ اما بعد از اختراع شیرخشک در سال ۱۸۶۵ میلادی، دو راهی مهم شیر مادر یا شیر خشک به وجود آمد.
انتخاب شیر مادر یا شیر خشک برای تغذیه نوزاد موضوع مهمی است. این انتخاب، به تصمیم خود مادر، شرایط جسمی و روانی او و همینطور مغذی بودن شیر و نیازهای نوزاد بستگی دارد و بهتر است با مشورت پزشک انجام شود.
—دوراهی شیردهی به نوزاد—
با این که توجه به دفعات و ساعتهای شیردهی نوزاد لازم است ولی کافی نیست. علائم زیر میتواند نشانه «من گرسنهام» از زبان نوزاد باشد:
اما گریه، نشانه آخری است که نوزاد با آن گرسنگی زیاد خود را بیان میکند.
بهتر است با دیدن نشانههای اولیه، شیردهی شروع شود؛ چون بعد از شروع شدن گریه طول میکشد تا نوزاد آرام شود و بتواند راحت شیر بخورد.
—نشانههای گرسنگی نوزاد—
در کنار نشانههای گرسنگی، بهتر است با علائم سیری هم آشنا باشید تا به موقع شیردهی را متوقف کنید؛ چون خوردن شیر زیاد ممکن است باعث دلدرد و استفراغ نوزادتان شود.
۵ مورد از نشانههای رایجی هستند که کودکتان سیر شده و لازم است شیردهی را دیگر ادامه ندهید.
ازآنجاییکه در طول روز قرار است نوزادتان به طور متوسط ۹ دفعه شیر بخورد؛ انتخاب بهترین حالت بدنی برای شیردهی اهمیت زیادی دارد. به نظرتان با کدامیک از این ۴ حالت بدنی رایج، احساس راحتی بیشتری دارید؟
بغل کردن یکی از رایجترین حالتهای بدنی برای شیردهی است. البته ممکن است در هفتههای اول زایمان روی بخیههایتان فشار وارد کند و برای شما دردناک باشد؛ برای همین به احتمال زیاد شیردهی نوزاد در حالت خوابیده به پهلو یا گذاشتن نوزاد روی قفسه سینه را ترجیح دهید.
—بغل کردن نوزاد—
این حالت برای هفتههای اول زایمان و شیردهی نوزاد در نیمهشب مناسب است. بهتر است بعد از چرخاندن نوزاد به پهلو، از صاف بودن دستها و گوش نوزاد مطمئن شوید.
گذاشتن نوزاد روی قفسه سینه به دلیل آنکه فشاری بر شکم مادر وارد نمیکند، یکی از حالتهای بدنی موردعلاقه مادر برای شیردهی نوزاد در هفتههای اول زایمان است.
در این حالت از بالشهای معمولی یا بالش شیردهی استفاده میشود. بالش را بین دست مادر و سر کودک در حالت نشسته میگذارید و شروع به شیر دادن میکنید. این حالت بدنی، از خستگی دست مادر در شیردهیهای طولانی جلوگیری میکند.
حتما شنیدهاید که میگویند مادر باردار و شیرده باید به اندازه دو نفر غذا بخورد! شما فکر میکنید این گفته درست است؟
البته که نه. با این که تغذیه مناسب مادر قبل و بعد از زایمان باعث افزایش سرعت بهبودی مادر و سلامت نوزاد میشود؛ اما به معنی این نیست که مادر باید دو برابر غذا بخورد! فقط خوب است اصول رژیم غذایی سالم و مغذی را رعایت کنید که شامل چند مورد زیر است:
—اصول شیردهی—
در کنار چک کردن قد و وزن، یکی دیگر از راههایی که میتوانید مطمئن شوید نوزادتان تغذیه مناسبی دارد و شیر کافی دریافت میکند، چک کردن مدفوع نوزاد است.
رنگ مدفوع کودک شما براساس تغذیه او تغییر میکند. مثلا مدفوع زرد و نرم نشانه سلامتی نوزادی است که از شیر مادر تغذیه میکند، اما مدفوع سیاه رنگ ممکن است به خاطر وجود خون در آن باشد که نیاز به بررسی پزشک دارد.
دفعات مدفوع نوزاد هم اطلاعاتی دربارهی وضعیت او به ما میدهد. بعضی از نوزادانی که شیر مادر میخورند فقط یک بار در هفته مدفوع میکنند که طبیعی است و تا زمانی که رنگ و حالت آن طبیعی و رشد قدی و وزنی مطابق با منحنی رشد باشد، مناسب است.
بعضی از نوزادانی که از شیر خشک تغذیه میکنند، ممکن است یک بار در روز مدفوع کنند و بعضی دیگر هیچ الگوی خاصی ندارند. فقط در صورت وجود نشانههای زیر باید برای بررسی بیشتر نوزاد، با پزشک متخصص مشورت کرد:
حالا شما به عنوان یک مادر آگاه میدانید که به کودکتان چه زمانی و چندبار در طول روز شیر بدهید. میتوانید وضعیت شیردهی مناسب خودتان را انتخاب کنید و یک رژیم غذایی سالم هم داشته باشید. از همه مهمتر، از دوراهی انتخاب شیر خشک یا شیر مادر به راحتی عبور کنید؛ چرا که فقط یک مادر آگاه میتواند بهترین تصمیم را برای دلبندش بگیرد و دوران شیردهی خوشی را تجربه کند.
منابع: mayoclinic، medicalnewstoday، nhs،